Bir popülasyonda kendileşme var mı yok mu? ya da alt popülasyonlaşma, alt gruplar var mı yok mu? öğrenebilmek için F kendileşme katsayısını hesaplayıp bu değere göre bir yorum yapabiliriz.
F değerini, beklenen ve gözlenen genotip frekansları arasındaki heterozigotluğa bakarak bulabiliriz.
F Değeri Hesaplama
Örnek
Aşağıda bir popülasyona ait Gözlenen Genotip değerleri verilmiştir. Buna göre hesaplayacağınız F değerine bakarak yorumlayınız.
1- Gözlenen Genotip Frekansları
Gözlenen genotip frekanslarını hesaplıyoruz ancak F değerini hesapmamak için bize Gözlenen Heterozigotluk lazım.
2- Allel Frekansları
Beklenen Genotip Frekansını hesaplamak için öncelikle Allel Frekanslarını hesaplamamız gerekir. İki tane Allel var, Allel frekansları P ve q aşağıdaki gibi hesaplanır:
3- Genotip Frekansları
Bunu daha önce hesapladığımız allel frekanslarını kullanarak hesaplayacağız. HW'ye göre dengede olan bir popülasyon için beklenen genotip frekanslarının oranları P2 : 2Pq : q2'dir ve aşağıdaki gibi hesaplanır:
4- F Değerini Hesaplama
F kendileşme katsayısını hesaplamakiçin daha önce bulduğumuz HB(Beklenen Heterozigotluk) ve HG (Gözlenen Heterozigotluk) değerlerini kullanacağız:
F Değerine Bakıp Yorumlama
F=1 Popülasyon tamamen homozigottur.
F=0 Beklenen Heterozigotluk ve Gözlenen Heterozigotluk birbirine eşittir. HW dengededir.
F>0 Homozigot fazla, inbreeding, kendileşme vardır.
F<0 Heterozigot fazla
Hesaplanan F(kendileşme katsayısı) değeri: 0,657'dir. F değerine bakarsak, F>0 olduğunu görürüz. Dolayısıyla kendileşme yani Homozigotluk(AA veya aa) artmış, heterozigotluk(Aa) azalmıştır. Kendileşme(inbreeding) ve pozitif tercihli eşleşme vardır diyebiliriz.
Ayrıca F değeri 1'e yaklaştığı için: alt popülasyonlaşma ya da alt gruplar vardır yorumu yapabiliriz.
