Jel Elektroforezi (Gel electrophoresis), DNA, RNA veya protein moleküllerinin boyutlarına ve elektriksel yüklerine göre ayrılmasını sağlayan temel bir moleküler biyoloji tekniğidir. Genetik analizler, biyoteknoloji uygulamaları ve laboratuvar araştırmalarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bu yöntemde, genellikle agarozdan hazırlanan yarı katı bir jel matrisi kullanılır. Jel, moleküllerin hareketini kontrol eden bir süzgeç görevi görür. Analiz edilecek DNA örnekleri jel üzerindeki kuyucuklara yüklenir ve sisteme elektrik akımı uygulanır.

DNA molekülleri fosfat omurgaları nedeniyle negatif yüklüdür. Elektrik alanı uygulandığında negatif kutuptan pozitif kutba (anot) doğru hareket ederler. Küçük DNA parçaları jel içerisindeki gözeneklerden daha kolay geçebildiği için daha hızlı ilerlerken, büyük DNA parçaları daha yavaş hareket eder. Böylece DNA parçaları büyüklüklerine göre birbirinden ayrılmış olur.

Ayrılan DNA fragmentlerinin görüntülenebilmesi için etidyum bromür (Ethidium Bromide) veya SYBR Safe gibi floresan boyalar kullanılır. Bu boyalar DNA'ya bağlanır ve ultraviyole (UV) ya da mavi ışık altında parlak bantlar şeklinde görünür hale gelir. Oluşan bant desenleri, DNA parçalarının büyüklüğü ve miktarı hakkında önemli bilgiler sağlar.

Jel elektroforezi; PCR ürünlerinin doğrulanması, DNA saflığının kontrol edilmesi, gen klonlama çalışmalarının doğrulanması, adli genetik analizler, genetik hastalık araştırmaları ve biyoteknolojik uygulamalar gibi çok sayıda alanda kullanılmaktadır. Basit, güvenilir ve düşük maliyetli olması nedeniyle modern moleküler biyoloji laboratuvarlarının vazgeçilmez tekniklerinden biridir.

Kaynaklar

  1. https://www.instagram.com/reels/DZ43_hmo6g1/