Biyoinformatik dünyasına kaliteli, özgün ve Türkçe içerikler kazandırmayı hedefleyen bir platform..

1-Ayrılma Yasası

The law of segregation: Mendel'in birinci yasası, bu yasaya göre her canlıda her bir karakteri kontrol eden bir gen vardır ve bu genin 2 adet alleli vardır ve her bir ebeveyn bu allellerden birini rastlantısal olarak yavrusuna aktarmaktadır. İkinci nesilde diğerleri ile rastgele olarak birleşirler. Bu yasa, genlerin karışmadığını, ancak ayrılmadan sonra bir nesilden diğerine bozulmadan geçtiğini belirtir.

Başka bir deyişle, allel çiftleri, gamet oluşumu sırasında ayrılır ve döllenme sırasında rastgele yeniden birleşir.

2-Bağımsız Dağılım Yasası

The Law of Independent Assortment: Bu yasaya göre, iki genin allelleri tamamen birbirinden bağımsızdır. Başka bir deyişle, farklı özelliklere ait farklı genlerin birbirinden bağımsız olarak aktarıldığı açıklanmaktadır.

Örnek: çiçek rengi genleri(mor ya da beyaz) ile gövde uzunluğu genleri(uzun-kısa) birbirinden tamamen bağımsız olarak aktarılmaktadır.

Mendel’ in bu yasası, sadece farklı kromozomlar üzerinde bulunan genler için geçerlidir. Aynı kromozom üzerinde bulunan genlerde (bağlı genler), üreme hücreleri oluşurken crossing-over gerçekleşmezse bu yasa geçersiz olur.

3-Baskınlık Yasası

the law of dominance: Bu yasaya göre, bir lokustaki iki alel farklıysa, o zaman baskın allel, organizmanın görünümünü belirler; diğeri yani çekinik allel, organizmanın görünümü üzerinde gözle görülür bir etkiye sahip değildir. Melez yavrular sadece fenotipteki baskın özelliği miras alacaktır. Bastırılan aleller çekinik(resesif) olarak adlandırılırken, özelliği belirleyen aleller baskın(dominant) olarak bilinir.

Özetle, allellerden biri dominant. Dominant her zaman kendini gösterir. Diğeri çekiniktir ve sadece homozigotta kendini gösterir.

Örnek: Çiçek rengi için mor çiçekli bezelye geni, beyaz çiçekli bezelye genine baskındır. Aynı şekilde sarı tohumlu bezelye geni, yeşil tohumlu bezelye genine baskındır.

Mendel'den Sapmalar

1-Çoklu Allelik(Multi Allellik)

Mendel'e göre her karaktere etki eden bir gen vardır ve bu genin 2 alleli vardır ancak allel çeşitleri 2'den fazla olabilir. Örnek: A, B, 0 kan grupları

2-Tam dominantlık olmayan durumlar

Tam dominantlık olmayan durumlar vardır.

Eş Baskınlık, Örnek: M, N, MN kan grubu(yeni fenotip ortaya çıkmaz)

Eksik Baskınlık iki gende birbirine baskın değil eşitler, Örnek: Akşam sefası çiçeği(yeni fenotip ortaya çıkar) BB(beyaz), Bb(pembe), bb(kırmızı)

3-Linkage-Bağlantısı

Tane verimi ve kalite ters orantılı olduğundan dolayı çok sayıda rekombinasyon yaparak ancak bir tane yüksek verim ve yüksek kalite bitki elde edebiliyoruz. Bu şekilde Linkage'ı kırıyoruz.

Epistasis

Bir genin alleli diğer genin allelini etkiliyor. Fiziksel mesafenin hiç bir önemi yok.

Mendel neden bezelyeler ile çalışmıştır?

• Yetiştirilmesinin kolay olması. Bir yılda, birden fazla sayıda döl verebilmesi,
• Bezelyelerin çok farklı çeşitlerinin olması,
• Bezelyelerin kısa yaşam döngüsüne sahip olması, sonuçlarını çok kısa bir sürede alabiliyordu,
• Bir organ ya da yapı ile ilgili, birden fazla karakter taşıması, bezelye tohumları; hem sarı ya da yeşil renkli, hem de düzgün ya da buruşuk şekilli olabilmektedir,
• Kendilenen bir bitki olması ve böylelikle çiçeklerinin polen taşıyan böceklerden korunmamasına gerek olmaması. Bezelye bitkisinin taç yaprakları, dişi ve erkek organları tamamen kapattığından; dışarıdan polen geçişine izin vermez. Bezelye bitkisi sadece kendi kendini döller. Böylece karakterlerin dölden-döle aktarılması sağlıklı bir şekilde incelenebilir.

Bezelye bir baklagil ve soğuk iklim bitkisidir ayrıca yaz kış yenilebilir.

Mendel Bezelye Karakterleri