Canlılar hücresel yapılarına göre temel olarak prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki gruba ayrılır. Bu iki hücre tipi, yapı ve organizasyon bakımından önemli farklılıklar gösterir. Prokaryot hücreler daha basit bir yapıya sahipken, ökaryot hücreler daha gelişmiş ve bölmelere ayrılmış bir organizasyon sergiler. Aşağıda bu iki hücre tipinin temel farkları karşılaştırmalı olarak verilmiştir.
| PROKARYOT | ÖKARYOT |
|---|---|
| Hücre çekirdeği yok | Hücre çekirdeği var |
| DNA'larını çevreleyen zar yok | Ökaryotların kalıtsal materyalleri zarla çevrilidir. |
| Zarlı organelleri yoktur, ribozom ise zarsızdır. | Zarlı ve zarsız organelleri vardır. |
| Prokaryotlara trankripsiyon ve translasyon aynı yerde ve aynı zamanda gerçekleşir | Ökaryotlara trankripsiyon çekirdekte, translasyon stoplazmada gerşekleşir. |
| gen içerisinde intron ve ekzon ayrımı yok | gen içerisinde intron ve ekzon ayrımı var |
| Prokaryotlarda kompartman yani bölmeler yoktur. | Ökaryotlarda kompartman yani bölmeler bulunur. Bu bölmelerin adı organeldir. |
| Prokaryotlarda DNA sarmalı açılınca dairesel şekilde bulunur. | Ökaryotlarda DNA sarmalı açılınca birden çok ipliksi halde bulunur. |
| Prokaryotlara bakteriler örnek verilebilir. | Ökaryotlara insan, bitki ve hayvan hücreleri örnek verilebilir. |
Ökaryotik hücreler genelde prokaryotik hücrelerden daha büyüktürler ve en az bin kat daha büyük hücre hacmine sahiptirler.
